Tapmaz sen - Gülüstan MÄTÝAKUBOWA
Tapmas sen
Niçe işi akyl bilen jem etseň,
Pelek çaşyr, bir gün hasap tapmas sen.
Magtymguly.
Bu durmuşyň baş-aýagy sowaldyr,
Müň oýlanyp, hiç bir jogap tapmas sen.
Zemini-de, Asmany-da hyýaldyr,
Köňül tümlük bolsa aftap tapmas sen.
Ir ertirde ak sähradan gül gözläp...
Gülüstan MÄTÝAKUBOWA. Garagalpagystanyň halk şahyry.
Özbegistanyň at gazanan medeniýet
işgäri «Janypkeş hyzmatlary üçin» diýen ordeniň eýesi, Garagalpagystanyň halk şahyry,
«Garagalpak edebiýaty» atly hepdelik neşiriň redaktory Gülüstan Mätýakubowanyň döredijiliginden dürli eserleri öz içine alýan üç tomlugyny «Özbegistan» neşirýaty çap etdi. «Garagalpagystan» neşirýaty bolsa, onuň go...
GÜÝZ GELDI - GÖWNÜM GÜLLEDI (Şahyrana oýlanma)
Güýz geldi - Göwnüm gülledi.
(Şahyrana oýlanma)
Nämüçindir, «Güýz gelse, göwnüm gül-
leýär» diýip, käbäm ejem juda begenerdi.
Ejem begense, bizem begenerdik. Men-ä,
muňa özümçe şeýle düşünerdim: çägelik
ýerde tomsuň howry has ýiti bolýar. Onso
ňam, sowadyjy ýok, zat ýok. Kölegeden-köle-...
Böwürslen (Hekaýa)
Böwürslen
(Hekaýa)
Daň agaryp gelýär. Her kim ýatyr – dünýe ilki bolup oýanýan ýaly. Adam ata Ýere
iberilende-de gijelik eken. Ol indi garaňkylykda ýaşamaly bolaryn öýdüpdir.
Birdenem daňyň agaryp, töwereginiň ýagtylyp başlanyny görende ol Allaha şükür
bilen sežde edipdir. Belki, jahan Adam ata üçin ýa...
GÖZÜÑI ÇAKGYNYÑ ÇÜÝI ÝALY EDIP
ÇAKGYNYÑ ÇÜÝI
Çakgy sözi dogrusynda «Türkmen diliniò düşündirişli sözlüginde» «Dili sapynyñ içine eplenip ýapylýan we açylýan kiçijik pyçak» diýlip düşündiriş berilýär. Ýöne halk arasynda gepleşiklerde «Gözi çakgyñ çüýi ýaly» diýen meñzetme köp ulanylýar.
Ýokarky düšündirişden görnüşi ýaly, çakgy eplenip, tygy sapynyñ içine gi...
ENE ÝÜREGI (aýdym)
Ene ýüregi (aýdym).
Ene ýüregi dek ýürek tapylmaz,
Enäniň ýüregi gülden näzikdir.
Enäniň hiç erbet arzuwy bolmaz,
Arzuwy abatlyk hem-de saglykdyr.
Gaýtalama
Enäniň ýüregi her derdi syzar,
Her derdiň dermany onuň sözüdir,
Enäniň gül ý...
Ependiniň ogry goňşusyndan ar alşy
Ependiniň ogry goňşusyndan ar alşy
Ependiniň bir oýunçy guzusy bar eken. Ependi ony gaty gowy görüp, her dürli
iýmler bilen naharlaýar eken. Guzy tokly çykyp, gaty semräpdir. Guýrugy elek ýaly
bolupdyr. Ependiniň açgöz goňşulary muňa göz gyzdyryp, haçan duşsalar:
– Ependi, geliň, şu toklyny soýup iýeliň – diýip, azar b...
Dowzahda seniň ýeriň taýyn
Dowzahda seniň ýeriň taýyn
Bir gün mejlisde o dünýä hakynda, magşar günündäki howpdyr hatarlar barada
gürrüň edilipdir. Oturanlaryň hemmesi gaýgyly oýa batypdyr. Ependiniň ýanynda
oturan Teýmirleň hem uludan demini alyp:
– Men eden etmişlerim üçin Hudaýyň öňünde nähili jogap okarkam? Meniň jaýym
nirede...
Ependi we dähri
Ependi we dähri
Teýmirleň Akşäherde bolanda, şähere bir dähri gelipdir. Ol:
– Meniň birnäçe soragym bar. Welaýatyňyzda güýçli alymlaryňyz bolsa, ýygna-
nyşsaňyz, bäsleşip görsek – diýipdir. Teýmirleň şäheriň tanymal alymlaryny ýygnap:
– Bize köpbilmiş alym gelipdir. Tebigat we hasap ugurlary boýunça siziň bilen <...
Ody özüňe bas – ötmese kesekä
Bir gün Ependi Teýmirleňiň ýanynda otyrka, bir mes esgeri alyp gelipdirler. Teý-
mirleň oňa üç ýüz taýak urmagy buýrupdyr. Ependi bu hökümi eşiden badyna batly
gülüp goýberipdir. Teýmirleň oňa gaharlanyp:
– Ýene iki ýüz taýak urmaly – diýip höküm edipdir. Ependi öňküden hem gaty
gülüpdir. Muňa Teýmirleň has hem ot alyp...
Ogrularyň Ependini aldaýyşlary
Ogrularyň Ependini aldaýyşlary
Günlerde bir gün Ependiniň eşegi ölüpdir.
Aýaly:
– Biz eşeksiz mydar edip bilmeris, me, saňa altmyş teňňe, bar, bazardan eşek
satyn al – diýipdir.
Ependi bazara baryp, bir eşek satyn alypdyr. Ol satyn alan eşeginiň nogtasyndan
tutup, yzyna garaman, alyp gelýän eken. Iki san...
Ýaponiýa tarap açylan «penjire»
Ýaponiýa tarap açylan «penjire»
Her ýazyjynyň öz ýazyş stili bolýar. Bu
babatda olaryň kimsi asyrlaryň syna-
gyndan geçen ýoldan gidýär, kimsi
bolsa täze dörän ýörelgä eýerýär. Ýö
ne olaryň içinde az sanlysy täze, en-
tek kän-kän ýazyjylaryň ýöremeli bir
...
Mugallymyň göreldesi
Mugallymyň göreldesi
Ýol bilen barýan bir gojanyň özüniň başlangyç synplar-
daky mugallymydygyny tanan ýigit:
— Salam, mugallym! Meni tanadyňyzmy? Men siziň
okuwçyňyz – diýip, oňa ýüzlenipdir.
— Hä, hawa, men seni tanadym. Ýeri, bu wagt näme
kär başynda...
SOÑLAMA
Soňlama
Söýgiň gursagyma ýüklenen ýük däl,
Ýelginli serimde pikir bekemäm.
Biweç geçen wagtym goýup terezä,
O günleri birin-birin ýekelän.
Meni söýýärmikäň öýden günlemem,
Seni söýýänligmi geçdi oňlaman.
Bir ömre ýeterlik ylham bagyş edip,
Şygrymda däl, bolduň yşkda soňlamam...
GEL, HASAPLY BOLALY!
Gel, hasaply bolaly!
Gel, hasaply bolaly!
Goý, uzaga gitsin täsin duýgular.
Öwrendim men söýgiň kadalaryny,
Eýýäm oňa bolup barýan uýgunam.
Gerek muny duýmagyň.
Gel, hasaply bolaly!
Gijeleri çirim etmän geçirdim:
Seň zaryňy çekip, gaýtalap adyň,
Oňa derek has uly bagt...
KAKAMA
Kakama Eje, garşyla meni! Poeziýaň degresinde GELIN ŞAHYRLARYŇ ŞYGRYN OKASAM ILKINJI SÖÝGIM
Kaka, ýene dogry aýdan ekeniň,
Öňküleň deý bu gezegem sen mamla.
Tekepbirlik asla ýol almaz eken,
Çen boldu-la bu gylygym goýmaga.
Pişe däl-ä zyňyp taşlaýyn diýsem,
Jan bilen çykarmyş gan bilen giren.
Men aslynda ýerin bilip ulandym,
Özdiýenli däl-ä düýrmegim bilen.
Eje, garşyla meni!
Eje, ýene gülledimi erikler,
Baharda oýanyp, gyşlar hüwdülän?!
Bararyn, garşy al gujak geripler,
Gyzyň senden daşda biraz digdirän.
Ugraryn kalbymda besläpler «belki»,
Duýdansyz çykmagyň isläp öňümden.
Jigim bolanyny hemmeden ilki,
Buşlan guşlar bu gezegem...
Poeziýaň degresinde
Men geldim.
Bagt bolup gelşi deý täze gelniň,
Asgyn geler setirlerim käteler.
Elimi ýaga däl, syýa batyrjak,
Belki, bir wagt meňem ornum gäderer.
Gazygynda garramaga gelendir —
kerwençisi «Ömür» atly düşelgäň.
Men geldim.
Ýöne «neçüýn geldik-ä» diýp...
"GELIN ŞAHYRLARYŇ ŞYGRYN OKASAM"
Gelin şahyrlaryň ýazýan şygryny
Pynhanlykda okamany halaýan.
Ol goşgular höwes bilen tolkunyp,
Şonda meniň duýgularmy talaýar.
Ol goşgulaň özem halys ýürekden
Öz derdini, hyjuwyny paýlaşýar.
Pyşyrdylar bir-birinden ýakymly,
Olary diňleseň, höwesiň...
"Bagyşla sen meni, ilkinji söýgim, Ýüregimi açyp bilmänim üçin"
Ýadymda, şol günem bir dabarady,
Ýadymda dabaraň göçgünli sazy.
Uçilişäň ýaýraň giň klubudy,
Şol gün ol gujagna toplapdy bizi.
Gyzlaryň hemmesi bir gowy bolşup,
Bezenşip-beslenşip gelipdi oňa.
Olaň arasynda ogryn seredip,
Sen bir zatlar diýdiň göz bilen maňa.