Seljuknama (dowamy -2)

Ol aýtdy: — Seniň sözüňi kabul etdim. Haktagala iman getirip, ony söýüjilerden bolandan soňra, Oguz ony aldy we söýdi. Şeýlelikde, Oguz diňe onuň bilen söhbet tutup, onuň gaşyna baryp, öňki aýallarynyň ýanyna barmaýardy. Oguzyň özi bir Taňra sygynýan, hudaýhon we doga-dilegli adam bolandan soň, kapyr atasy we doganoglanlary bilen kän bir garyşmak i...

Dowamy »

120 0
Edebiýat, 5 months ago


Seljuknama (dowamy)

OGUZ KOWUMLARYNYŇ TARYHY WE HEKAÝATLARY   Oguz kowumlary we ýigrimi dört sany boýy Oguzyň agtyklaryndan we onuň bilen birleşen käbir doganlarydyr doganoglanlaryndan dörediler. Olardan, (ýagny dogandyr doganoglanlaryndan) uýgur, gypjak, kaňky, garlyk we kalaç (halaç) peýda boldy. Bu olaryň danalary tarapyndan beýan edilendir. Özleri hem bu pikir bil...

Dowamy »

138 0
Edebiýat, 5 months ago


Seljuknama (Ýazyjy ogly Aly)

BAGYŞLAÝJY WE MÄHRIBAN ALLANYŇ ADY BILEN   Mülkleriň eýesi, beýikligi beýgelmiş we bereketi hemmä ýetmiş Allatagala sansyz alkyş we çensiz-çäksiz öwgi we minnetdarlyk bolsun. Çünki Ol müňlerçe-müňlerçe adamy pynhan ýoklukdan barlyk sährasyna getirip, her biriniň perzentleriniň ýaýylmagy üçin olara älem etraplaryndan bir yklymy menzil we mekan etdi....

Dowamy »

122 0
Bilim, 5 months ago


Mylly Täçmyrat

Mylly Täçmyrat
(1886-1960)
Türkmen saz sungatynyñ ussatlarnyñ biri Mylly Täçmyrat,Ýaňgala obasynda 1886njy ýylda dogulýar.
Mylly aganyñ ilkinji mugallamy Kel bagşydyr.soñabaka ol meşhur Sary bagşy, Täçmämmet Suhanguly, Pürli Sary ýaly ussatlar bilen işläp,öz ussatlyk derejesini artdyrýar.
Mylly Täçmyrat1929 nji ýyldan ba...

Dowamy »

131 0
Edebiýat, 5 months ago


Şükür bagşy

Şükür bagşy
(1831-1928)


Şükür bagşynyñ ady rowaýata öwrüldi.Ol saz çalyjy – dörediji ussat bolup, Türkmen sazynyñ taryhynda uly yz galdyran adam.
Onuñ Eýran Hanynyñ bagşysy bilen ýaryşyp,agasyny halas edişi dilden-dile geçip,biziñ günlerimize ýetdi.
Şükür bagşynyñ atasy Dowada aga Gökdepe etrabynyñ Hurman...

Dowamy »

139 0
Edebiýat, 5 months ago


Türkmen halkyna (Muhammetguly Atabaýew)

Türkmen halkyna (Muhammetguly Atabaýew)

Şu gün bizleriñ her tüýsli uly baýramymyz we ýagşy genlerimiz bolsa, şo günden beter bir ýagşy gündür. Bizleriñ borjumyzdyr ke, ýagşy ýürek bilen doga etmek bilen biziñ, okuwsyz, aam türkmenleriñ, gözüni açmak pikiri bilen biziñ dilimizde gazet çykargan adamlarga. Olarga biz, türkmenler, üýşüp...

Dowamy »

184 11
Edebiýat, 5 months ago


Mahmyt Gaznalynyñ döreden dili

Mahmyt Gaznalynyñ döreden dili


Hindistanda we Päkistanda ýaýran urdu diliniň döreýiş we ösüş taryhy barada

Dilçi alymlar Hindistany dilleriň «muzeýi» diýip atlandyrýarlar. Onuňam özüne ýetesi sebäbi bar. Iňlis alymy J.A.Grirsonyň hasaplamalaryna görä, Hindistanyň  ilaty 179 dilde we 544 sany şiwe dillerinde gür...

Dowamy »

197 2
Bilim, 5 months ago


Mertler meýdan içinde

Mertler meýdan içinde

Türkmenistanda sowet hökümetine garşy turan 1931-nji ýylyň gozgalaňy barada

Milletiň ykbalynda baknalykdan ýaman dert ýok. Baknalyk milletiň aslyny ýok edýär, onuň müň ýyllyk taryhy köküne palta urýar. Bu hakykata halkymyz bir asyrdan–da gowrak wagt dowam eden baknalyk döwründe magat göz ýetirdi....

Dowamy »

189 3
Bilim, 5 months ago


Türkmeniñ tylla tagty

Türkmeniñ tylla tagty


Türkmenlerde tagty miras almak dessury barada

Türkmeni dörediji millet hökmünde tanadýan gymmatlyklaryň, nusgawy dessurlaryň ählisi, gözbaşyny nesilbaşymyz Oguz han Türkmenden alyp gaýdýar. Oguz han atamyzyň döreden, soňra adamzat nesline nusga bolan gymmatlyklarymyzyň – dessurlarymyzyň b...

Dowamy »

165 2
Bilim, 5 months ago


Synmaz galanyñ syndyrylmagy

Synmaz galanyñ syndyrylmagy

Wizantiýanyň paýtagty Konstantinopolyň türkmenler tarapyndan eýelenilmeginiň taryhy barada

Ýer ýüzünde taryhy ýigrimi bäş asyrdan köp bolan şäherleri barmak büküp sanaýmaly. Geçmiş ykbaly köp halklaryň we döwletleriň taryhy bilen aýrylmaz bagly bolan gadymy merkezler has hem az. Şeýle merkez...

Dowamy »

212 1
Bilim, 5 months ago


Dolan aýyñ döwleti

Dolan aýyñ döwleti


Tulunylar nesilşalygynyň irki döwürleri barada köp zat bilinmeýär. Diňe hanedana at beren Tulun begiň Merkezi Aziýanyň hökümdarlarynyň köşginde gulluk eden oguz esgeridigi bilinýär. Ol IX asyryň 20-nji ýyllarynda  köşkde özüni edermen esger hökmünde tanadypdyr. Gullugyna saklygy we gözsüz batyrlygy üçin ony...

Dowamy »

141 1
Bilim, 5 months ago


Heññam hasraty

Heññam hasraty

XX asyryň 20-30-njy ýyllarynda bolşewizmiň Türkmenistanda geçiren zorlukly syýasaty barada

Taryha öwrülen XX asyr, aýratyn hem onuň birinji ýarymy, dünýä halklarynyň köpüsi, şol sanda türkmenler üçin hem ýowuz synaglaryň, gazaply wakalaryň döwri boldy. Ýurdumyz kesekiler tarapyndan basylyp alnandan soň,...

Dowamy »

175 1
Bilim, 5 months ago


Üç ýyldyz

Üç ýyldyz


Ibn Sina, Mäne Baba we Seljuklar barada edebi söhbetXI asyrynyň birinji ýarymy türkmen topragynda möhüm wakalaryň bolup geçen, dünýä belli şahslaryň ýaşap öten döwri. Bu döwür garahanlylar, gaznalylar, seljuklar ýaly meşhur türkmen hanedanlarynyň halkymyzyň taryhyna şöhratly sahypalary ýazan ýyllary. Bu asyrda ederm...

Dowamy »

170 1
Bilim, 5 months ago


Ýedi derýañ añyrsyna syýahat

Ýedi derýañ añyrsyna syýahat


Türkmen taryhçysy we diplomaty … Don Huanyň XVII asyryň başlarynda Günbatar Ýewropa sapary baradaTürkmen halkynyň XVI asyrda döreden Sefewi döwleti musulman dünýäsiniň Osmanly, Beýik Mogollaryň we Şeýbanylaryň döwletleri ýaly öz döwrüniň kuwwatly döwletleriň biridi. Bu ýurtlaryň dördisi hem musulm...

Dowamy »

209 1
Bilim, 5 months ago


Gadymy golýazma sungatymyz

Gadymy golýazma sungatymyz

Orta asyrlarda türkmenleriň Beýik Seljuk, Osmanly, Garagoýunly, Akgoýunly we Sefewi döwletlerinde medeniýetiň ösmegi, dünýewi edebiýata we sungata gyzyklanmanyň güýjemegi bilen Türkmenistanda we türkmenleriň döwlet guran musulman Gündogarynda bezegli golýazma kitaplaryna bolan isleg artypdyr we ol kem-kemde...

Dowamy »

174 1
Bilim, 5 months ago


Türkmenleriñ daşa ýazylan taryhy

Türkmeniñ daşa ýazylan taryhy



Göktürkmenleriň hat-ýazuw medeniýeti  barada söhbet

Asyl hünäri taryhçy bolan adamlar şindi kagyz ýüze çykmanka dürli taryhy ýazgylaryň deriniň, agaç gabygynyň, ýapragynyň, ýasyja tagtajyklaryň, toýun gap-gaçlaryň, iki-ýeke daş bölekleriniň we dag gaýalarynyň ýüzüne ýazylan...

Dowamy »

147 1
Edebiýat, 5 months ago


Bumyn han

Bumyn han


Göktürkmenleriň döwleti baradaMete han tarapyndan esaslandyrylan oguz-türkmenleriniň Beýik Hun döwleti ýykylandan soň ata-babalarymyz birnäçe asyrlaryň dowamynda dagynyklyk ýagdaýynda ýaşapdyrlar we keseki döwletleriň ýapjasyna öwrüpdirler. Ýöne, VI asyryň ortalarynda oguzlara gaýtadan ýygnanmaga we özbaşdak döwlet...

Dowamy »

161 2
Bilim, 5 months ago


Mete han

Mete han

Oguz türkmenleriniň Beýik Hun döwleti baradaOguz  türkmenleriniň Beýik Hun döwleti we onuň edenli hökümdary Mete han hakynda dürli ýurtlaryň taryhçylary köp sanly ýazgylary galdyrypdyrlar. Emma şol ýazgylaryň hiç biri-de özüniň ähmiýeti boýunça Hun döwleti bilen goňşuçylykda ýerleşen Hytaý taryhçylarynyň ýazgylary bilen deňl...

Dowamy »

157 1
Bilim, 5 months ago


Garrygala etrabynda ýaşaýan hyrkaly hojalaryñ şejeresi

Garrygala etrabynda ”ýaşaýan” hyrkaly hojalaryň şejeresi (nesil daragty)

I. Ýagşymuhammet II. Hajymuhammet III.Ýolmuhammet IV. Hajygeldi V. Haknazar (Aýaly-Beýşi) : çagalary: I. Meret - (aýaly Atow)–çagalary: -I. Nurnepes (Nury(aýaly-Ene) Çagalary:- –1. Sapar (Aýaly- Garaş) –çagalary:- Aýyt(aýaly-Ene) Çagalary:- Sapar (aýaly-Bägül);...

Dowamy »

178 2
Edebiýat, 5 months ago


Han Ýomudskiý (Allaýar Çüriýew)

Han Ýomudskiý


Türkmen halkynyň agzybirligi, asudalygy we garaşsyzlygy, abadanlygy ugrunda göreşen adamlary biz hiç haçan ýatdan çykarmaly däldiris. Emma, gynansak-da, köp wagtlap, şol adamlar ýatdan çykaryldy. Eger ýatdan çykarylmadygam bolsa, ýatlanylanda-da ýüzleýräk gürrüň etdik. Şol adamlaryň birem Han Ýomutskidir. Bu ada...

Dowamy »

174 1
Edebiýat, 5 months ago


Agla gözlerim gan agla

"Agla, gözlerim gan agla..."

– Bir gün öýümize Abdylla Myradow bilen Saýlaw Myradow ikisi myhmançylyga geldi. Ýetmiş ýaşy arka atan kakam Begmyrat Gylyçmergen oglunyň gürrüňi olar bilen alşyp gitdi. Şonda ol edebiýatçy ýigitlere nohurlylaryň taryhy barada gyzykly gürrüň berdi. Olar hoşlaşyp turjak bolanlarynda kakama ýüzlenip: «Begmy...

Dowamy »

170 1
Edebiýat, 5 months ago


Nohur wakasy

Nohur wakasy

Bu ýazgyda köp asyrdan hem aňyrdaky pajygaly wakalar dogrusynda söhbet açylýar. Elbetde, o wakalar dogrusynda biziň elimizde dokumental arhiw materiallary ýok. Şeýle­-de bolsa gadymy Nohur obasynyň adamlary o wakalar hakyndaky ýatlamalary arkama­-arka ýetiripdirler. Halkyň hakydasy dagyň düýbünden şildiräp akyp ýatan bir...

Dowamy »

255 1
Edebiýat, 5 months ago


Goçmyrat Ahun

Goçmyrat Ahun


Işan-molla diýilse... Uzak ýyllaryñ dowamynda yslam dinine könäniñ zyýanly galyndysy hökmünde garalyp gelindi. Onuñ görnükli wekilleriniñ atlarynyñ gapdalyna göwnümize gelen paýyş sözleri ýazmakdan gaýtmadyk. Halky garañkylykda saklanlar we her hili aldawçylykly ýollar bilen garyp pukaralara ezýet baryny görkez...

Dowamy »

159 1
Edebiýat, 5 months ago


Gorkut atanyñ gubury niredekä?!

Gorkut atanyñ gubury niredekä?!.

Gadymyýetde Syrderýanyň aşak akymlarynda ýaşan oguzlar özlerinden soň bize baý edebi miras galdyryp gidipdirler. «Gorkut Ata» eposy bolsa şol mirasyň naýbaşysy hasaplanylýar. Baryp­-ha geçen asyrlarda türkmen bu eposy hakda gyzyklanan daşary ýurtly adamlar, syýahatçylar az bolmandyr. Olar öz ýazgylary...

Dowamy »

162 1
Edebiýat, 5 months ago


Gorkuda gabyr gazma

"Gorkuda gabyr gazma!..


«Gorkut ata» kitabynyň Drezden nusgasynyň iň soňky sahypasynda, W.W.Bartoldyň belleýşi ýaly, «Osman patyşanyň ýogalan ýyly» 993 (1885 ý.) diýilip ýazylypdyr. Watikan nusgasynda bolsa eýesiniň belliklerine görä, golýazma XVI asyryň ahyrlarynda Kairde (1591 ý.), soň Ierusalimde (1615-1616 ý.ý.) bolupdyr:...

Dowamy »

136 1
Edebiýat, 5 months ago