Gürgenç (R. Sabyrow)

Gürgenç (taryhy roman)


Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW:
ㅡ Taryh bir aýlanyp duran çarhypelek mysaly, onuň tigri halklaryň ykballaryna  nuram  ýagdyrypdyr,  garam.



GÜRGENÇ (taryhy roman)

Mämünler döwri
I BAP

Ymgyr sähralaryň, çöl-b...

Dowamy »

397 0
Edebiýat, 10 months ago


Amerikany ilki bolup kim açypdyr? (A. Bekmyradow)

Amerikany ilki bolup kim açypdyr ýa-da
türkmennama giriş


Zehinli edebiýaçy alym Ahmet Bekmyradow özüniň gysga ömürinde är işini bitirip, öz halkynyň arasynda meşhurluga ýetdi. Onuň faktorlara baý, şüweleňli okalýan her bir makalasy diňe bir edebiýatçylary däl, eýsem ýönekeý okyjylarady-da özüne bendi edýärdi. Haýsydyr...

Dowamy »

536 6
Edebiýat, 10 months ago


Bulut (A. Atabaýew)

Bulut,
Bulut,
Gara bulut,
Nä ýagañok ýagjak bolup?

Ýa birýana gyssanýañmy?
Ýa suwuñy gysganýañmy?






Ýyldyrym

Asmandaky çal bulutlar
Ýagyş baryn getiripdir.
Eýläk-beýläk ser salyp dur,
Göýä bir zat ýitiripdir.

Dowamy »

349 0
Edebiýat, 10 months ago


Gyşda

Howlymyzda bir erik
Ösüp, burçy baglap dur.
Gije sowuk bolansoñ,
Çuw-ak burjy baglap dur.

Ertir irden Gün çykyp,
Gök asmana galansoñ,
Birazajyk ýylanyp,
Keýpi oñat bolansoñ,
Boýy ullakan erik
Begenjinden ýaş döküp,
Çyny bilen aglap dur.



Dowamy »

321 0
Edebiýat, 10 months ago


Gyşyñ güni (A. Atabaýew)

Gyşyñ güni

''Gyşyñ güni kyrk tüýsli.
Kyrkysy-da gylyksyz''
Ýöne welin, siz oña,
Diýmäweriñ gyzyksyz.

Gyşyñ gary bereket,
Dag, depe hem düz üçin.
Oýun, gülki, hereket,
Hem hezillik biz üçin.

Diýmäñ gyşa gyzyksyz,
Oýnaýas garda taýyp.
Howa tämiz, aras...

Dowamy »

334 0
Edebiýat, 10 months ago


Adamzadyñ gelip çykyşy we ilkidurmuş jemgyýetiñ döreýşi

Adamzadyñ gelip çykyşy we ilkidurmuş jemgyýetiñ döreýşi


Alymlar adamyñ gelip çykyşy barada dürli çaklamalar getirýärler we olaryñ kä biri üç tapgyra bölýärler. Birinji tapgyr ewolýusiýada adamyñ nesil daragtyñ kökleri maýmynlardan gaýdýandygy çaklaýarlar. Müsürde maýmyndan öñ ýany parapiteka we oña ýakyn propliopiteka diýip b...

Dowamy »

472 4
Bilim, 10 months ago


Hytaýda Han Imperiýasy b. e. öň III b. e. I asyrlarynda

Hytaýda Han Imperiýasy b. e. öň III b. e. I asyrlarynda



1. Ilkinji han imperatorlarynyň içerki syýasaty.
Gao- szuyň yzagoýulmasyz işleriniň biri-de ýudyň ykdysadyýetini dikeltmeklik bolupdyr. Sin Şihuanyň alyp baran uruşlary, gozgalaňlar we sin häkimleriniň jeza beriji goşun bölümleriniň hereketi, ahyrynda bol...

Dowamy »

300 0
Bilim, 10 months ago


Nyzamy Genjewi (Osman Öde)

NYZAMY GENJEWI
(1141 – 1209)

XII asyryň beýik şahyry Ylýas ibn Ýusup Nyzamy yslam gündogary edebiýatynyň taryhynda deňsiz-taýsyz şahsyýetleriň biridir. Mesnewi görnüşinde ýazylan uly göwrümli eserleri boýunça ol ussatlykda Sagdy, Firdöwsi hem Jelaleddin Rumynyň belentliginde, gazal ýazmakda bolsa Hafiziň belentliginde durýar....

Dowamy »

563 0
Edebiýat, 10 months ago


Aýbaşynyñ öñ ýanyndaky sindrom +18

Aýbaşynyň öň ýanyndaky sindrom


Aýbaşynyň öň ýanyndaky sindrom köplenç psihiki taýdan bozulmalary bolan aýallarda, şonuň ýaly-da psihiki taýdan sag aýallarda hem bolup bilýär. Aýbaşynyň öň ýanyndaky sindrom ortaça alanyňda aýallaryň 80 göteriminde duş gelýär we şolaryň diňe 5-10 göteriminde ol agyr geçýär. Aýbaşynyň öň ýanynda...

Dowamy »

766 6
Bilim, 10 months ago


Seksual lezzeti alyp bilmezlik +18

Seksual lezzeti alyp bilmezlik (anorgazmiýa)


Irki döwürlerde «frigidlik» diýip, aýal maşgalanyň seksual taýdan bozulmalaryna aýdylypdyr. Ýagny, bu söz olaryň seksual lezzeti alyp bilmezligini ýa-da jynsy gatnaşyga höwesiniň ýoklugyny aňladýar. Bu adalganyň sinonimi hökmünde «Anorgazmiýa» seksual gatnaşykdaky lezzet almanyň ýo...

Dowamy »

853 4
Bilim, 10 months ago


Seksual sowuk salalyk +18

Seksual sowuk-salalyk


Seksual islegi döredýän bir tarapdan jyns mäzleriniň önümi bolsa, başga bir tarapdan psihiki işdämenlik bolup, ýöne munuň ýüze çykmagynda ýene-de birnäçe sistemalaryň işi gatnaşýandyr. Seksual islegiň esasy maksady söýmek, söýdürmek, bir jan-bir ten bolup, seksual gatnaşykdan iki taraplaýyn lezzet alyp,...

Dowamy »

831 0
Bilim, 10 months ago


Göwreliik döwründe seksuallyk +18

Göwrelilik döwründe seksuallyk


Göwrelilik döwründe birnäçe aýallarda seksual talap artsa, beýlekilerinde seksual talap peselýär, käsinde öňküsi ýaly bolup, üýtgeşiklik ýüze çykmaýar. Göwreliligiň 1-nji, 3-nji aýlarynda toksikoz geçirýänlerde seksual isleg azalsa, toksikozdan ejir çekmeýänlerde seksual isleg öňküsi ýaly bolýar...

Dowamy »

1003 0
Bilim, 10 months ago


Gartaşan är-aýalyñ seksual gatnaşyklary +18

Gartaşan är-aýalyň seksual gatnaşyklary



Är-aýalyň seksual gatnaşyklary soňky döwürde köp gozgalýan meseleleriň biri. Emma şeýledigine garamazdan, bu mesele baradaky maglumatlara her kim birhili düşünýär. Şonuň ýaly temalaryň biri-de gartaşan är-aýalyň seksual gatnaşygydyr. Öňki wagtlarda gartaşan ýaşdaky adamlary bu m...

Dowamy »

585 0
Bilim, 10 months ago


Seksual islegiň ýüze çykýan we has möwjeýän, peselýän döwürleri +18

Seksual islegiň ýüze çykýan we has möwjeýän, peselýän döwürleri

Mekdepde 4-5-nji synplarda okaýan çagalaryň aglabasy platoniki söýgini (daşyndan guwanmak, söýmek) başdan geçirýärler. Ol söýgi arassalygy, päkligi bilen tapawutlanýar. Şonda olar bir-birini görmeseler, bir zady kem ýaly, daş- töweregine garanjaklap, özlerini bimaza duýý...

Dowamy »

678 0
Bilim, 10 months ago


Seksual işjeñlik +18

Seksual işjeňlik
Seksual gatnaşygyň iki maksady bolýar, biri nesil dowam etdirmek bolsa, beýlekisi lezzet almakdyr. Ýigitdir gyzlar baş birikdirende tebigy halda birek- biregiň owadanlygyna, näzikligine, mylaýymlygyna, görmegeýligine, sagdynlygyna, gujur-gaýratlylygyna üns berýärler. Sebäbi bu geljekki nesliň görmegeýligi, sagdynlygy hem-de...

Dowamy »

970 0
Bilim, 10 months ago


Gyjynma hem orgazm +18

Gyjynma hem orgazm

Gyjynma garşydaş jynsa fiziki we psihiki ymtylmada (islegde) döreýär. Ol gyjynma diňe bir galtaşma esasynda ýüze çykman, görüş, ys alyş merkezleri oýananda, şeýle-de, birini oý-pikiriňe getireniňde döräp biler.
Aýal maşgalada gyjynmanyň alamaty onuň uýat lülesiniň, uýat ýerleriniň çygjarmasydyr. Çygjarma sek...

Dowamy »

912 0
Bilim, 10 months ago


Aşgabat Ärsagabat (Ö. Gündogdyýew)

AŞGABAT – ÄRSAGABAT
(«Aşgabat» sözüniň döreýşi hakynda)

Men Aşgabady ýürekden söýýärin. Oňa bolan ogullyk söýgimiň atalyk söýgüsine öwrülýändigini men duýýaryn.
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy

Häzirki döwürde «Aşgabat» sözüniň döreýşi barada birnäçe pikir bar. XX asyryň birinji onýyllyklarynda belli dilçi al...

Dowamy »

388 2
Bilim, 10 months ago


Seksual gatnaşyk +18

Seksual gatnaşyk

Är-aýalyň seksual gatnaşygy pynhan we örän duýguçyl gatnaşykdyr. Bu gatnaşyga iterýän zat ozaly bilen ynsanyň tebigy yşk-höwesidir. Adamda gündelik durmuşda öz ýanýoldaşynyň oturyp-turşuna, görküne-mährine kökerilmegi seksual islegi döredýär. Şeýle islegiň döremegine lukmançylykda «libido» diýilýär. Ol adamyň neýroen...

Dowamy »

1011 0
Bilim, 10 months ago


Seksuallygyñ kemala gelşi

Seksuallygyň kemala gelişi


Adamyň indiwidual ösüş prosesinde seksuallygyň ýaş boýunça döreýiş döwürlerini we dinamikasyny şertleýin aşakdakylara bölmek bolar.
1. Parapubertat döwür (1-7 ýaş). Bu döwürde çagalar bir-birleriniň jyns agzalaryny synlamak, elläp görmek, deňeşdirmek arkaly özüniň haýsy jynsa degişlidigi bara...

Dowamy »

1010 0
Bilim, 10 months ago


Maryda senetçilik we söwda (Orazpolat Ekäýew, Öwez Gündogdyýew)

Maryda senetçilik we söwda

Gadymy Mary Ahameniler döwründen başlap, mongollaryñ wagşyçylyklaryna çenli aralykda gadymy Gündogarda meşhur bolupdyr. Mary senetçilik we söwda merkezleriniñ biri bolup, ol Eýrany, Orta Aziýany, Gündogar Türküstany, Hytaýy baglanyşdyrýan gadymy kerwen ýollarynyñ kesişýän ýerinde ýerleşipdir. Hytaýdan Ýewro...

Dowamy »

311 0
Bilim, 10 months ago


Myrat hakda iki goşgy (Atamyrat Atabaýew)

Myrat hakda iki goşgy

I

Dur daşarda gar syrap,
''Daşaryk gitjek!'' diýip,
Öýde aglaýar Myrat.

''Daşarda örän hezil,
Daşary durşy gar'' diýýär.
Daşarda hiç kim ýok'' diýsem,
''Daşarda hiç kim bar!'' diýýär.
II
Daşary garañky,
Daşary tümlük
Myr...

Dowamy »

293 0
Edebiýat, 10 months ago


Gar ýagýar (Atamyrat Atabaýew)

Gar ýagýar

Gar ýagýar-a,
Gar ýagýar.
Özem örän zor ýagýar.
Agarýar-a
Agarýar.
Ýeriñ ýüzi agarýar.

Ýerem ýitdi,
Gögem ýitdi.
Hany olar?
Nirä gitdi?

Gözlemäge çykdy Çary,
Ýalañaçdy aýaklary.

Sowukdan tiz geldi gaçyp.
Aýaký...

Dowamy »

307 0
Edebiýat, 10 months ago


Türkmenlerde çaga at dakmak dessury

Türkmenlerde çaga at dakma dessury

Türkmenler çaga at goýanda, haýsydyr bir zady niýet edinýärler. Ogullarynyň batyr, edermen adam ýetişdirmek arzuwy olara güýçli, çalasyn haýwanlaryň, berdaşly, çydamly ösümlikleriň, metallaryň, ýaraglaryň adyny dakan bolsalar, abraýly, mertebeli adam ýetişdirmek maksady bilen halkyň, taýpanyň at-abr...

Dowamy »

381 0
Edebiýat, 10 months ago


Maşgala agzalarynyñ özara gatnaşyklary (H. Gurbanow, A. Gurbangulyýewa)

Maşgala agzalarynyň özara gatnaşyklary


Türkmenlerde maşgala mukaddes ojak hasaplanýar. ―Maşgalam, baş galam diýip ýöne ýere aýtmandyrlar. Maşgala türkmen jemgyýetiniň kiçijik özenidir. Ol jemgyýetde möhüm sosial we terbiýeçilik orny eýeleýär. Şeýlelikde maşgala ykdysady we sosial ösüşiň tizleşmegine täsir edýär. Sebäbi millet...

Dowamy »

344 0
Edebiýat, 10 months ago


Türkmenlerde gadymdan gelýän maşgala we maşgala gatnaşyklary

Türkmenlerde gadymdan gelýän maşgala we maşgala gatnaşyklary

Türkmenistanyň günorta sebitlerinde ýagny Köpetdagyň eteginde häzirki Ahal welaýaty ýerleşýär. Ahal welaýatyna Baharly, Gökdepe, Ruhabat, Ak bugdaý, Gäwers, Kaka, Tejen, Sarahs, Altyn asyr we Babadaýhan etraplary degişlidir. Ýagny geografik ýerleşişi boýunça Ahal welaýaty K...

Dowamy »

339 0
Bilim, 10 months ago