Ene mukaddesligi we zenan mertebesi — bu dünýäniň durkuny saklap duran belent sütünler, ynsan kalbynyň iň tämiz hem-de iň gymmatly duýgularynyň jemlenen mekanydyr. Adamzat döräli bäri zenan maşgalanyň mertebesi we enäniň mukaddesligi baradaky gürrüňler hiç wagt öz ähmiýetini ýitirmeýär, gaýtam, döwürleriň we nesilleriň üýtgemegi bilen bu mukaddeslik has-da belende göterilýär. Enäniň mukaddesligi, ilki bilen, onuň dünýä berijilik ukyby we çäksiz söýgüsi bilen ölçelýär. Ene diýmek — durmuşyň gözbaşy, mährin nuruny bütin äleme saçýan Gün diýmekdir. Onuň gijelerine üwdän hüwdüsinde dünýäniň iň uly hikmeti, iň näzik sazy we iň çuňňur dogasy bar. Şonuň üçin hem pederlerimiz "Ene söýgüsi — iň beýik duýgy" diýip ýöne ýere aýtmandyrlar. Enäniň balasyna bolan mähri tebigatyň hiç bir güýji bilen deňeşdirip bolmajak derejede kuwwatlydyr. Bu mähir diňe bir çagany kemala getirmän, eýsem bütin jemgyýetiň ahlak arassalygyny, agzybirligini we sabyr-takadyny hem saklaýar. Enäniň saglygy, ruhy joşguny we hormatlanmagy — bu bütin milletiň ertirki gününiň kepilidir. Zenan mertebesi barada söz açylanda bolsa, biz diňe bir enäni däl, eýsem mukaddes ojagyň sakçysyny, edep-ekramyň nusgasyny we döredijilikli güýji göz öňüne getirýäris. Türkmen halkynyň taryhynda zenan hemişe uly hormatdan peýdalanypdyr. Gelin-gyzlarymyzyň edep-haýasy, olaryň durmuşdaky pähim-paýhasy halkymyzyň iň gymmatly miraslarynyň biridir. Zenan — maşgalanyň şemi, ojagyň ýylysydyr. Onuň bir güler ýüzi, pähimli sözi we sabyrlylygy maşgaladaky bagtyň we berekediň esasy çeşmesidir. Emma zenan mertebesiniň iň esasy tarapy onuň enelik borjy bilen sazlaşygydyr. Çünki her bir zenan — geljekki enedir. Onuň kalbyndaky mähir, aňyndaky pähim geljekki nesilleriň häsiýetine göçýär. "Ene terbiýesi — iň uly mekdep" diýlişi ýaly, jemgyýetiň ösüşi we kämilleşmegi eneleriň sabyrlylygyna we zenanlaryň ahlak arassalygyna baglydyr. Zenany sylamak — dünýäni sylamakdyr, enä tagzym etmek — durmuşyň özüne tagzym etmekdir. Çünki enäniň razylygynda Taňrynyň razylygy bar, zenanyň mertebesiniň belentliginde bolsa milletiň mertebesi bar. Netijede, ene mukaddesligini we zenan mertebesini dillerde dessan, köňüllerde iman etmek her bir ynsanyň mukaddes borjudyr. Eneleriň gadamy düşen ýeri jennet hasaplanýan bolsa, zenanlara goýulýan hormat şol jennediň gapysyny açýan açardyr. Goý, dünýäniň her bir künjeginde eneleriň ýüzi tansyn, zenanlaryň mertebesi hemişe belent bolsun. Sebäbi zenan bagtly bolsa — maşgala bagtly, maşgala bagtly bolsa — tutuş dünýä asuda we parahatdyr. Ene mukaddesligi barada halk arasynda ýörýän rowaýatlar örän köp we täsirli. Olaryň hersi enäniň çäksiz söýgüsini, sabyrlylygyny we perzendi üçin her nähili pida etmäge taýýardygyny görkezýär. Gadym zamanlarda bir ýigit bir gyza aşyk bolupdyr. Ol gyz bolsa gaty kineçi we soraýjy eken. Gyz ýigide: "Eger sen meni çyn ýürekden söýýän bolsaň, maňa eneň ýüregini alyp gel" diýen şerti goýupdyr. Gözüni aşyklyk perdesi gaplan ýigit enesiniň ýanyna baryp, şol elhenç işi edipdir. Ýüregi eline alyp, gyzyň ýanyna ylgap barýarka, aýagy bir daşa degip, ýykylypdyr. Şol wagt elindäki ýürekden bir ses çykypdyr: "Ah, jan balam, bir ýeriň agyrmadymy? Dikelläý, özüňe seresap bol!" Elbetde ene özüne nähili zulum edilse-de, iň soňky demine çenli perzendiniň ugrunda janyny gurban etmäge we ony goramaga taýýardyr. Ýene bir rowaýatda bir wagtlar bir kerwen çölde gaty uly tupan içindä galypdyr. Ähli adamlar gorkup, heläk bolarys öýdüp duranlarynda, bir garry ene asmana garap, parahatlyk bilen doga edipdir. Onuň dogasyndan soň tupan birden diňip, asman açylypdyr. Hemmeler haýran galyp: "Ene, seniň dogaň näme üçin beýle çalt kabul boldy?" diýip sorapdyrlar. Ene bolsa: "Men diňe özüm üçin däl, şu kerwendäki her bir çaganyň, her bir ýigidiň enesi ýoldadyr diýip, olaryň eneleriniň ýüregi daglanmasyn diýip doga etdim" diýipdir. Şeýle-de atalar sözünde Enäniň mähri — dünýäniň diregi. Dünýäniň iň uly güýji — enäniň dogasy. Ene — öýüň yşygy, zenan — ömür bezegi. Enäniň kalby — älemiň iň uly hazynasy. Zenan mertebesi belent bolan halkyň ertiri hem ýagtydyr. Ata-babalarymyz enäni we zenan maşgalany diňe bir maşgalanyň sütüni däl, eýsem bütin milletiň mukaddesligi, döwletiň binýady hökmünde wasp edipdirler. Türkmen pelsepesinde zenan mertebesi baradaky düşünjeler taryhyň gatlaklaryna, şöhratly pederlerimiziň durmuş ýörelgelerine çuňňur siňipdir. Gadymy türkmen durmuşynda ene diýmek — iň uly mukaddeslik diýmekdir. Pederlerimiz: "Ene razy — Hudaý razy" diýen ýörelgä berk eýeripdirler. Hatda iň gaharly, iň güýçli pälwanlar hem enesiniň öňünde baş egipdirler. Bu diňe bir gorku däl, eýsem enäniň çeken zähmetine, beren mährine bolan iň uly ynsanperwerlik we minnetdarlykdyr. "Gorkut Ata" eposynda zenan maşgala uly sarpa goýulýar. Onda zenanlar: "Öýüň tiri we söýesi" (diregi), "Ar-namysyň sakçysy", "Äriniň maslahatçysy" hökmünde suratlandyrylýar. Gorkut ata zenanlaryň mertebesini "Alp gyzlar" derejesine göterip, olaryň hem edermenligini, hem pähimliligini wasp edipdir. Magtymguly Pyragy we beýleki nusgawy şahyrlarymyz zenan maşgalanyň keşbinde haýa-edebi, tämizligi we wepadarlygy iň uly gözellik hasaplapdyrlar. "Jahan sary barsaň, ýokdur ene deý..." diýen setirler enäniň hiç bir gymmatlyk bilen çalşyp bolmajakdygynyň subutnamasydyr. Gadymda ata-babalarymyz: "Gyzly öý — gyzylly öý" diýipdirler. Gyz çagasynyň maşgalada bolmagyny berekediň, döwletiň nyşany hökmünde görüpdirler. Şeýle hem pederlerimiziň pähimi “Zenan sylanan ýerinde bereket bolar”, “Ene mukaddesligi — türkmene taryhdan miras galan iň uly gymmatlykdyr”, “Zenan mertebesi — milletiň ruhy bitewüligidir” Häzirki ajaýyp döwrümizde ene mukaddesligi we zenan mertebesi döwlet syýasatynyň iň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Halkymyzyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyz ene diýen mukaddes ady, zenan diýen beýik mertebeni hemişe arşa göterip gelýär. Onuň sahy-sahyndan dörän eserleri, aýdan pähimli sözleri we amala aşyrýan tutumly işleri ene oglunyň öz käbesine bolan çäksiz hormatynyň dünýä nusgalyk mekdebine öwrüldi. Gahryman Arkadagymyzyň "Älem içre at gezer" hem-de "Enä tagzym — mukaddeslige tagzym" ýaly eserleri eneleriň mertebesini belent tutmagyň iň aýdyň mysallarydyr. "Enä tagzym — mukaddeslige tagzym" kitabynda Arkadagymyz öz käbesi Ogulabat ejäniň mysalynda tutuş türkmen eneleriniň sabyr-takadyny, edep-ekramyny we asyllylygyny dabaralandyrdy. Bu eser her bir ýigit we her bir perzent üçin enäniň öňündäki borjy dogry berjaý etmegiň ruhy gollanmasy boldy. Gahryman Arkadagymyz "Ene — mukaddeslikdir, maşgalanyň sütünidir, ömrümiziň many-mazmunydyr" diýip nygtamak bilen, döwlet derejesinde zenanlara goýulýan sarpany täze pillä galdyrdy. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe: Sekizinji mart — Halkara zenanlar gününiň döwlet derejesinde dabaraly bellenilmegi we gelin-gyzlarymyza Arkadagly Serdarymyzyň adyndan pul sowgatlarynyň gowşurylmagy, sekiz we ondan köp çagany dünýä indiren enelere "Ene mähri" diýen hormatly adyň dakylyp, olara täze, döwrebap öýleriň açarlarynyň gowşurylmagy, zenanlaryň jemgyýetçilik we döwlet işlerine işjeň gatnaşmagy üçin ähli hukuk we durmuş şertleriniň döredilmegi — bularyň ählisi Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Serdarymyzyň "Döwlet adam üçindir!" diýen baş ýörelgesiniň amaly beýanydyr. Gahryman Arkadagymyzyň maşgala mukaddesligine, enäniň ak süýdüne we onuň pähim-paýhasyna goýýan belent sarpasy häzirki ýaş nesiller üçin uly edep mekdebine öwrüldi. Milli Liderimiz ene mährini dünýäniň iň uly baýlygy hasaplap, zenan mertebesini belent tutmagy milletiň dowamatlylygynyň syry hökmünde düşündirýär. Häzirki wagtda türkmen zenanlary döwletimiziň ähli pudaklarynda — ylymda, bilimde, saglygy saklaýyşda, hatda döwlet dolandyryşynda hem uly işleri bitirýärler. Bu bolsa Arkadagymyzyň "Zenan sylanan ýurdunda bereket bolar" diýen pelsepesiniň durmuşymyzdaky dabaralanmasydyr. Goý, enelerimize we zenanlarymyza şeýle uly sarpa goýulýan ajaýyp döwri peşgeş beren Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Arkadag şäheri boýunça birleşmesiniň hünärmeni Ogulnar Baýramowa