Muhammet Gaýmazyň Hidistandaky golýazmalary

Türkmeniň milli mirasynda toplanan gymmatlyklar Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwründe özleriniň täze öwüşginini tapdy.Öňki döwürlerde dürli sebäplere görä öwrenilmedik we görer gözden gyrada galan ýa-da göz ýumlan ýazuw çeşmelerimiz gaýtadan öwrenilip başlandy.Milletiň ganyna we ruhuna siňen däp-dessurlarymyzy,atalaryň paýhasyny,hikmetini,eneleriň...

Dowamy »

193 17
Bilim, 1 week ago


"Awestadaky" Türkmen sözleri

Taryhy ýazgylarda 1069-njy ýylda Ýusup Has Hajyp Balasagunlynyň " Kutadgu bilig" (6650 gazaldan düzülen) ,1072-nji ýylda Mahmyt Kaşgarlynyň " Diwanu lugat it-türk" (280 gazaldan ), 12-nji asyrda ýaşan Ejip Ahmet Ýognaklynyň " Hibat ul-hakaýyk" atly eserleri türki dilleri öwrenmegiň başlangyjy hasaplanýardy. Türki dilleriň köklerini çynlakaý yzarlas...

Dowamy »

191 3
Bilim, 2 weeks ago


Giňdir dünýä-geňdir dünýä (2)

Gök kit dünýäde iň uly süýt emdirjidir.Ene kitiň uzynlygy 33 metre,agramy 190 tonna barabar.Täze bolan kit çagasynyň uzynlygy 7-8 metre,agramy 3 tonna ýetýär.
* * *
Suwda ýaşaýan haýwanlardan krokodiliň ululygy 8 metre ýetýär.Gurbaganyň iň ulusynyň agramy 3 kilogramdan geçýär.
* * *
Ýeriň ýüzünde ýaşaýan haýwanlard...

Dowamy »

217 0
Bilim, 2 weeks ago


Çawy äleme ýaýran alym

Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwrüni binýat eden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow " Türkmen halkynyň ençeme alymlary,şahyrlary uzak asyrlaryň dowamynda öz köptaraply ylmy we ajaýyp çeper eserleri bilen türkmeniň adyny şöhratlandyrdy.Olar ylmy we çeper döredijiligi bilen dünýä medeniýetiniň ösüşine önjeýli goşant goşdular" diýip jaý...

Dowamy »

237 12
Bilim, 2 weeks ago


Täsinlikler dünýäsinde

Adaty ary sekuntda iki ýüz gezek ganatyny ýaýýar, kepderi bolsa diňe dokuz gezek ýaýyp ýetişýär.
* * *
Bir kilogram bal ýygnamak üçin bal arysy üç ýüz müň kilomertre golaý aralygy uçup geçmeli hem-de on dokuz million gülüň şiresini sormaly bolýar.
* * *
Ýolbars özüniň täsin aýratynlygy bilen tapawutlanýar.Äh...

Dowamy »

254 0
Bilim, 2 weeks ago


Türkmenistan-YÖB: sanlar we maglumatlar

Yslam ösüş bankyny döretmek baradaky jarnama 1973 - nji ýylyň dekabrynda Yslam Konferensiýasy Guramasyna girýän 12 döwlet tarapyndan gol çekilýär.
Bu sebitara banky özünde 54 döwleti jemleýär.
Bank karz berýän pulundan göterim almaýar.
1994-nji ýylyň noýabrynda Türkmenistan Yslam ösüş bankynyň agzasy b...

Dowamy »

159 0
Bilim, 2 weeks ago


Muny bilmek gyzykly (6)

Köýtendagda derman ösümlikleriň 130-dan gowrak görnüşlerine duş gelmek bolýar.
* **
Pekiniň (Hytaý) botaniki bagynda ösümlikleriň 3000-den gowrak görnüşi ösýär.Olaryň deň ýarysy tropiki hem subtropiki ösümliklerdir.
* * *
Britan kitaphanasynyň muzeýinde dünýä meşhur suratkeş Leonardo da Winçiniň ýazgy kitapçasy sak...

Dowamy »

190 0
Bilim, 2 weeks ago


Taryhda bir hepde (1)

(20-nji-26-njy aprel aralygy)
20-nji aprel:
571: Hezreti Muhammet pigamber Mekgede dünýä indi.
1707:Klarneti oýlap tapan Johan Kristof aradan çykdy.
1873:Napoleon 3 dünýä indi.
1970:ABŞ-nyň prezidenti Riçard Nikson Wýetnandan 150 müň adamlyk harby düzümiň yza çekiljekdigini mälim etdi.
1972: "...

Dowamy »

297 7
Bilim, 2 weeks ago


Bäbek näme üçin aglaýar?

Turkiýeli çaga lukmany Şükran Ýyldyrym bäbekleriň ýetmezçiliklerine görä dürli hili aglaýanlyklaryny belläp şeýle diýdi: "Geçirilen barlaglar çaga agyrsynyň bir beden dilidigini görkezýär. Bäbekler ajyganlarynda bir dürli, ýadanlarynda başga dürli aglaýar. Bäbekler ýetmezçiliklerini aglamak arkaly düşündürýär.Barlaglar bäbekleriň günde 1-4 sagat ag...

Dowamy »

219 0
Sorag-jogap, 2 weeks ago


Astronomiýa älemindäki täsinlikler

Aý bize örän uly ,ýyldyzlar bolsa kiçi bolup görünýär.Aslynda ýyldyzlar örän uludyr,ýöne olar biçak uzakda bolandygy üçin bize kiçi ýaly görünýär.Diňe biziň galaktikamyzda 200 milliard töweregi ýyldyz bar.Olaryň ýer şarymyza iň golaý bolany bizden 4 ýagtylyk ýyl uzaklygyndadyr.Ýagny,Ýer bilen Aýyň arasyndaky uzaklykdan 100 million esse has uzak.

Dowamy »

141 0
Bilim, 2 weeks ago


11 metrlik jerime urgusy

Dünýäniň iň ýörgünli sporty bolan futbol,özüniň ilkinji ýyllarynda "jentilmenleriň"sportudy.Şol sebäplem duşuşyklarda şu günlerdäki ýaly gödeklikler bolmazdy.Ýöne futbolyň bütin dünýä ýaýramagy we basdaşlygyň artmagy bilen duşuşyklarda gödekliklere ýol berilip başlandy.1881-1882-nji ýylda irlandiýaly derwezeçi William Mak-Krumyň maslahaty bilen fut...

Dowamy »

191 1
Sport, 2 weeks ago


Täsinlikler

1.Garynjanyň beýnisi Ýer ýüzündäki janly-jandarlaryň içinde ,göwresine garanyňda,iň ulusydyr.
2.Baýkal kölündäki suw Demirgazyk Amerikanyň iň uly köllerindäki suwlaryň bilelikde alynandakysyndan hem köpdür,özi-de dünýädäki süýji suwuň 5-den 1-i şu köldedir.
3.Antarktidanyň buzunyň galyňlygynyň 4 kilometre ýetýän ýerleri hem bar.
...

Dowamy »

170 1
Bilim, 2 weeks ago


Gözümizi gyrpmasak nähili bolar?

Her bir gezekki göz gyrpma ,gözýaşy gözüň her tarapyna ýaýradyp,gözi ýuwýar.
Gözüň gabagy ,awtoulaglardaky süpürijiler ýaly,üstki gatlaga gaçan hapajyklary aşaklygyna tarap dogry syrykdyrýar.Şeýlelikde,gözýaşyň syrykdyrýan bu hapajyklaryny bir gyra çykarýar.Dünýä inenimizden bäri dowam edýän bu hereket gözüň görşüne kömek edýär.
Eger-...

Dowamy »

224 2
Sorag-jogap, 2 weeks ago


Geň galaýmaly

Som balyklary köplenç derýalarda we derýalaryň gözbaşlarynda işbillerden çykýar.Soňra olar gidip ummanlarda ýaşaýarlar. Uzynlygy 130 santimetre we agramy 30 kilograma çenli baryp ýetýän som balyklary birnäçe ýyldan soň ,tohum taşlama wagtlary gelende ähli päsgelçiliklere döz gelip,takmynan 1500 km ýol söküp,şol özleriniň işbilden çykan ýerlerine ge...

Dowamy »

142 1
Bilim, 2 weeks ago


Tigriň taryhy

Tigriň ilkinji çyzgylary 1493-nji ýylda Leonardo Dawinçi tarapyndan çyzylandyr.
Ilkinji tigir bolsa,1790-njy ýylda fransuz alymy Sirwaç tarapyndan ýasalypdyr.Ol tigir häzirki tigirlerden gaty tapawutly bolupdyr.Ýagny ol tigir tagtadan bolupdyr.Pedallary,roly bolmandyr.Diňe aýagyň bilen itip hereket etdirmeli eken.
1818-nji ýylda tigir...

Dowamy »

194 0
Bilim, 3 weeks ago


Siziň hukuk maslahatçyňyz (2)

( Kazyýet tarapyndan iş kesilendigi sebäpli mugallymçylyk kärinde işlemäge bolan hukuk barada düşündiriş)

Türkmenistanyň "Türkmenistanda bilim hakyndaky"Kanunynyň 23-nji maddasyna laýyklykda,pedagogik kär bilen meşgullanýan adamyň hünärlik derejesiniň ýeterlik däldigi ýa-da saglyk ýagdaýynyň pedagogik we terbiýeçilik işlerini ýerine...

Dowamy »

256 0
Bilim, 3 weeks ago


Siziň hukuk maslahatçyňyz (1)

( Türkmenistanyň prezidentiniň permany bilen günäsi geçilip,jenaýat jogapkärçiliginden boşadylan adamlaryň kazyýet edilenlik aýbynyň aýrylýan pursaty barada düşündiriş).

Türkmenistanyň Jenaýat kodeksiniň 81-nji maddasyna ylaýyklykda , kazyýet edilenlik aýby şeýle ýagdaýlarda öz- özünden aýrylýar: şertli kazyýet edilen...

Dowamy »

213 0
Bilim, 3 weeks ago


Mahabat ýazgysyny nädip ýazmaly?

Siz mahabat ýazgysyny ýazmakçy bolýarsyňyz.Emma mahabat ýazgyny nädip ýazanyňda siziň harydyňyzy ýa-da hyzmatyňyzy ýerlemekde mahabatyň ynandyrjylygyny we netijeliligini ýokarlandyryp boljak? Muny bilmek hemmeler üçin gyzykly bolsa gerek.Biz siziň dykgatyňyza mahabatlaryňyzy düýpgöter täze hil derejesine göterjek,eýerilmesi kyn bolmadyk 9 sany ýöre...

Dowamy »

310 11
Sorag-jogap, 3 weeks ago


Näme üçin blog açyp bolanok?

Salam! Men düýden bäri blog açyp bilemok .Ýazgymy ýazyp paýlaş diýen ýere basamda düşnüksiz hatlar çykýar.Sebäbi nämedenkä aýdaýyň.

Dowamy »

211 2
Sorag-jogap, 3 weeks ago


Bulary bilýärmisiňiz?! (1)

Adam bedenindäki öýjükler her 7 ýylda bir gezek bütinleý täzelenýär.
* * *
Ilkinji gezek surata düşürilende 8 sagat gerek bolupdyr.Şonda tebigaty surata düşüripdirler.
* * *
Biriniň ýüzüni ýada salmak üçin beýniniň sag tarapy ulanylýar.
* * *
Bedenimizdäki iň güýçli myşsa dilimizdir.
* *...

Dowamy »

309 1
Bilim, 3 weeks ago


Dünýädäki iň köp köprüli şäher haýsyka?

Orsýediň Sankt-Peterburg şäheri iň köp köprüli şäher hasaplanýar.Bu şäherde 539 sany köpri bar.Köprüleriň sany boýunça Sankt-Peterburg Wenesiýa,Stokgolm,Amsterdam ýaly dünýäniň iri şäherlerinden kän öňdedir.

Dowamy »

182 0
Sorag-jogap, 3 weeks ago


Iň agyr mör-möjek haýsyka?

Mör-möjekleriň arasynda iň agyry afrikan goliaf tomzagydyr.Onuň agramy 100 grama barabardyr.

Dowamy »

166 0
Sorag-jogap, 3 weeks ago


Böwürsleniň dermanlyk häsiýeti

Böwürslen bägüller maşgalasyna degişli gyrymsy agaç.Onuň miwesiniň glýukoza,fruktoza ýaly gantlary ,alma kislotasy,aşgarly we hoşroý maddalar,witaminler,flawonlar,kaliý,magniý,marganes duzlary bolýar.
Böwürsleniň dermanlyk häsiýeti ir wagtlardan bäri bellidir.Grek tebibi Dioskorid onuň ýapragyny gaýnadyp,iriňlän ýara ýapypdyr,demrewe,süýjiba...

Dowamy »

135 0
Bilim, 3 weeks ago


Haýwanat dünýäsindäki täsinlikler (7)

Pil holtumy bilen iýmitlenýär.
* * *
Galiaf atly tomzak mör-möjekleriň arasynda iň agyry hasaplanýar.Ol ,esasan-da,Afrikada duş gelýär.Onuň agramy 100 gram töweregidir.
* * *
Çarlaklar aýaklary bilen diňleýärler.Injiginde ýerleşýän agymtyl tegmiljik olaryň gulaklarydyr.
* * *
Gök kitiň ýüregi bir m...

Dowamy »

182 0
Bilim, 3 weeks ago


Haýwanat dünýäsindäki täsinlikler (6)

Ýer togalagynda garynjalar beýleki jandarlardan has köpdür.
* * *
Käkilikler topar bolup ýaşamagy gowy görýärler.
* * *
Arylarda 9000 sany çylşyrymly göz bölejigi bardyr.Her göz bölejigi jisimiň bir parçasyny görýär.
* * *
Itler we balyklar örän duýgur jandarlar hasaplanýar.Olar hatda ýeriň titirej...

Dowamy »

183 0
Bilim, 3 weeks ago